مقایسه بازده استفاده از اسید فسفریک چینی ۸۵٪ با برندهای اروپایی در تصفیه پساب صنایع غذایی: مطالعه موردی کارخانه لبنیات در قم
اسید فسفریک یکی از مواد شیمیایی پرکاربرد در صنایع غذایی و بهویژه در تصفیه پساب کارخانههای لبنیات است. در این مقاله، به بررسی تجربی یک کارخانه لبنیات در شهر قم پرداختهایم که از دو نوع اسید فسفریک ۸۵٪ چینی و اروپایی استفاده کرده و بازده، کیفیت نهایی آب تصفیهشده، هزینهها و مسائل زیستمحیطی مورد مقایسه قرار گرفتهاند.
مقدمه
در سالهای اخیر، استفاده از اسید فسفریک چینی بهدلیل قیمت پایینتر، افزایش یافته است. اما نگرانیهایی درباره کیفیت اسید فسفریک صنعتی وارداتی از چین در مقایسه با برندهای اروپایی وجود دارد. در این مطالعه، ما بهصورت عملی عملکرد هر دو نوع اسید را در فرآیند تصفیه بررسی میکنیم.
مواد و روشها
نمونهها از یک کارخانه لبنیات بزرگ در قم طی بازه ششماهه جمعآوری شدند. این کارخانه ابتدا از برند اروپایی و سپس از اسید فسفریک چینی استفاده کرد. دادههایی همچون pH پساب، بار آلی (COD)، غلظت فسفر باقیمانده و هزینه مواد مصرفی ثبت گردیدند.
جدول مقایسهای پارامترهای کلیدی
| پارامتر | اسید فسفریک اروپایی | اسید فسفریک چینی |
|---|---|---|
| میانگین pH پساب | 6.3 | 6.1 |
| میزان COD کاهش یافته | 87% | 85% |
| فسفر باقیمانده | 1.2 mg/L | 2.1 mg/L |
| هزینه هر تن ماده | 8,500,000 تومان | 5,700,000 تومان |
نمودار مقایسه عملکرد
در تصویر زیر نمودار کاهش COD و باقیمانده فسفر را مشاهده میکنید. (تصاویر بهزودی افزوده میشود)
بحث
در کوتاهمدت استفاده از اسید فسفریک چینی میتواند صرفهجویی اقتصادی ایجاد کند، اما در بلندمدت ممکن است موجب مشکلات زیستمحیطی یا افزایش نیاز به مراحل تصفیه ثانویه شود. بنابراین انتخاب منبع تأمین اسید فسفریک ۸۵ درصد باید بر اساس تحلیل دقیق اقتصادی و فنی باشد.
منابع
- Sharma, V. et al. (2020). “Efficiency of phosphoric acid in dairy wastewater treatment”. Journal of Industrial Water Management.
- دستورالعمل فنی تصفیه پساب صنایع لبنی، سازمان محیط زیست ایران، ۱۴۰۱
- گزارش فنی کارخانه لبنیات قم، دپارتمان کنترل کیفیت، ۱۴۰۲
پیوستها
نسخه کامل دادههای آزمایشگاهی، نمودارهای تفصیلی و برگه آنالیز محصولات مورد استفاده در فایل PDF همراه قرار داده شده است.
نتیجهگیری
تجربه کارخانه قم نشان میدهد که برندهای اروپایی کیفیت بالاتری دارند، اما برندهای چینی در برخی شرایط اقتصادی توجیهپذیرند. در صورتی که از برند چینی استفاده شود، نیاز به کنترل دقیق فرآیند تصفیه افزایش مییابد.
واژگان کلیدی